پارسال که با روزنامه ی کارگزاران مصاحبه کرده بودم (اینجا) تیتری که از متن برای گفت و گو انتخاب کرده بودند این بود که جلد کتاب ها را پاره می کنم و این کار را می کنم، اصلا کاری می کنند که ناگزیر از انجام این کار می شوم. یکی از دوستان شاعر و مترجم ام، یک مجموعه از شاعران کُرد را گردآوری و ترجمه کرده بود که در این چند سال یکی از بهترین گزیده شعرهای کُرد در ایران بوده، پیدا کردن شعر خوب هم سخته برای همین یک مجموعه شعر خوب هم که پیدا می کنم برای مدتی توی کوله ام همراهمه و برای بقیه می خونم اش، منتها جلد کتاب مثل فحش خواهر مادر بود اونم با تشدید بر روی حروف ک، غیر قابل تحمل بود، مجبور بودم کتابی که دوست می دارم اش را بدون جلد از کوله در بیارم و برای بقیه بخونم، من هم که ترکیب بندی و فرم بصری در هر چیزی برایم مهم است، از ترکیب بندی این شکل کتاب با فرم بیرونی خودم رنج مضاعف می بردم. از این ماجرا بگذریم.
چند وقت پیش دست دوستم مسعود کتابی دیدم با یک طراحی جلد و متن شاهکار، خداااا، حیف ام اومد بقیه رو در این لذت بردن شریک نکنم.
حالا کتاب چی هست: چشم، ولادیمیر ناباکوف.
صفا، ایول، دم همه ی شما گرم. یعنی این کتاب رو پشت شیشه ی کتاب فروشی هر جوری که بذارن کسی نمی بیند اش. به خدا اونایی که الان م.مؤدب پور و ثامنی و رحیمی هم می خونند این جلد رو نمی بینند. آخه اونا هم طراحی و گرافیک کتاب برای شان مهم شده و کتاب های شان خیلی شکیل تر از قبل شده، دیگه از اون طراحی های نیم رخ دختر پسر عاشق و غروب و چشم و جاده و اتوبوس و ترمینال خبری نیست، خیییییییلی بهتر شدند، طبیعتا چشم های مخاطب های امروز آن ها هم به صورت ناخودآگاه برای پیدا کردن کتاب جدیدی از نویسنده ی محبوب خود پی چیزی غیر از نیم رخ و غروب و جاده می گردند.
حالا کتاب "چشم" آقای "ناباکوف". تو رو خدا این جلد و نگاه کنید. فونت هما اون هم نارنجی! چشم به همراه بخشی از رخ اما سبز! گل سرخ که این جا اوج نبوغ طراح گرافیکِ، چون گل سرخ رو میرور کرده و شاخه ی گل رو به هم متصل کرده که شده یک شاخه گل سرخِ دو سر طلا! صفا! عشق! بعد یک ویولن همراه با آرشه از اون زیر رد شده اومده از پشت کلمه ی چشم نارنجی سرش زده بیرون! اون وسط هم یک زااارت با رنگ زرد همه چیز و کامل و مهیا کرده که تا دسته به چشم و مخ مخاطب فروووووو بره.
دست همه ی شما درد نکند، از این که یک کالای فرهنگی را این چنین در هیأت عضو شریف آسپیران قیاس آبادی در می آورید که به ما فرو برود آن هم تا دسته، ممنون و سپاسگزاریم.
ناشر محترم + مترجم عزیز + طراح گرافیک گرامی. البته پشت جلد کتاب امضایی با اعتماد به نفس زیاد با عنوان دلفین گرافیک همراه با شماره تلفن به چشم می خوره، که نشان می دهد احتمالا یکی از هزاران مغازه ی پارچه نویسی بوده که به مرور تبدیل به یک دفتر تبلیغاتی شده که جا سوئیچی و خودکار و از این جور چیزا کار می کنند. این طفلک که انگاری گناهی نداره، بنده خدا گرافیک آن هم از نوع فرهنگی نه دیده، نه کار کرده؛ اومدند گفتند برای ما جلد بزن، نهایت تلاش آن ها هم شده این.
بابا آقای ناشر، آقای مترجم، آقای طراح، این آقا ولادیمیر ناباکوفِ، ماری رو نوشته، لولیتا رو نوشته، لولیتا رو برای کوبریک فیلم نامه کرده، خنده در تاریکی،... آخ طفلک آقای ناباکوف، تا اون جایی که یادم می آید یک کتاب ایشان محض رضای هیچ کسی یک جلد خوب ندارد، جالبه که مثلا خنده در تاریکی رو ناشر معتبری مثل مروارید چاپ اش کرده. نه، یادم نمی آید بین کتاب هایی که از ناباکوف در ایران ترجمه و منتشر شده یکی با طراحیِ جلد خوب منتشر شده باشه. اصلا بین این همه رنگارنگ کتاب که این همه رنگارنگ ناشر باهم در طول سال منتشر می کنند، چند تا طراحی خوب می بینیم؟
چند تا، که آن ها هم خونِ جگر طراحی را به پیشانی کشیده اند که در سر و کله زدن با ناشری چکیده است. ویترین کتاب فروشی ها بوی فاضلاب می دهند.